Görme Biçimleri

İnce bir kitap ama etkisi kalın. Berger'in derdi şu: neye baktığımız kadar nasıl baktığımız da öğrenilmiş bir şey. Kitabı bitirdikten sonra müzede bir tablonun önünde durduğunuzda artık sadece 'güzelmiş' demiyorsunuz; kimin için, neden, kime gösterilmek üzere yapıldığını merak ediyorsunuz.

Beni en çok çarpan kısım ayna örneği oldu. Ressamlar yüzyıllarca çıplak bir kadını seyredenin zevki için resmetmiş, sonra eline bir ayna verip tablonun adını 'Kibir' koymuşlar. Yani kadını, kendisi için yapılmamış bir bakışın suçlusu ilan etmişler. Berger bu ikiyüzlülüğü birkaç cümleyle açıyor, ardından aynı mantığın bugünün reklamlarında nasıl sürdüğünü gösteriyor: reklam size bir ürün değil, kıskanılacak biri olma vaadini satıyor.

Kime tavsiye ederim: Bir tabloya, bir reklama ya da bir vitrine bakarken 'bu bana ne söylemeye çalışıyor' diye hiç sormamış herkese. İnce bir kitap, bir oturuşta bitiyor.